Huyết áp cao – Phản ứng cơ thể và triệu chứng

Huyết áp cao là một tình trạng bệnh lý phổ biến trong xã hội hiện nay. Theo dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1,13 tỉ người trên toàn cầu đang sống với huyết áp cao và con số này có thể tiếp tục tăng trong tương lai. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó, theo số liệu của Bộ Y tế, hiện nay có khoảng 11 triệu người Việt Nam bị tăng huyết áp.

Để hiểu rõ hơn về huyết áp cao, chúng ta cần biết được cơ chế phản ứng của cơ thể khi bị tác động bởi áp lực máu cao và những triệu chứng thường gặp khi bị tăng huyết áp. Đồng thời, cần có kiến thức để nhận biết và phòng ngừa bệnh này hiệu quả. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các phản ứng của cơ thể và các triệu chứng khi bị huyết áp cao, cùng với những cách để kiểm soát và phòng ngừa bệnh này.

huyết áp cao

Khi huyết áp cao, cơ thể có những phản ứng nào?

Khi áp lực máu tác động lên thành động mạch cao hơn mức bình thường, cơ thể sẽ có những phản ứng để cố gắng điều chỉnh huyết áp về mức bình thường. Những phản ứng này bao gồm:

Tăng lưu lượng máu đến tim và thận

Khi huyết áp cao, cơ thể cần tăng lưu lượng máu đến tim và thận để đảm bảo các cơ quan này có đủ máu và oxy để hoạt động. Điều này có thể dẫn đến tăng huyết áp tại các cơ quan này, gây ra những biến chứng nguy hiểm như suy thận.

Giảm lưu lượng máu đến các cơ quan khác

Trong khi lưu lượng máu đến tim và thận tăng, lượng máu đến các cơ quan khác như não, gan, ruột…sẽ giảm. Điều này có thể làm cho các cơ quan này không đủ máu và oxy để hoạt động, gây ra các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi.

Tăng bài tiết natri và nước tiểu

Khi huyết áp cao, cơ thể sẽ giải phóng hormone aldosteron để kích thích thận tiết ra natri và nước tiểu. Việc này làm giảm lượng nước trong cơ thể và giảm áp lực trên thành động mạch, từ đó giảm huyết áp. Tuy nhiên, nếu lượng aldosteron sản xuất quá nhiều, natri và nước tiểu sẽ được tiết ra quá nhiều, gây ra tình trạng thiếu nước trong cơ thể và làm tăng huyết áp.

Xem thêm:  Điều trị ngoại tâm thu thất nhịp đôi: Phương pháp và kinh nghiệm

Giãn nở các mạch máu

Với mục đích giảm áp lực trên thành động mạch, cơ thể sẽ giãn nở các mạch máu để tăng diện tích thông khích và giảm áp lực. Điều này có thể làm giảm huyết áp ngắn hạn, nhưng cũng gây ra những biến chứng nguy hiểm như suy tim.

giãn nỡ tĩnh mạch

Tăng nhịp tim

Để đáp ứng nhu cầu về máu và oxy cho các cơ quan cần thiết, cơ thể sẽ tăng nhịp tim. Tuy nhiên, điều này cũng gây ra tình trạng mệt mỏi và căng thẳng cho tim, dẫn đến các biến chứng như đau tim.

Các triệu chứng huyết áp cao thường gặp

Huyết áp cao thường không gây ra bất kỳ triệu chứng nào ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi huyết áp tăng cao hơn, bạn có thể gặp một số triệu chứng sau:

Đau đầu

Đau đầu là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của huyết áp cao. Khi áp lực máu tác động lên não, các mạch máu sẽ bị co lại, làm giảm lượng máu và oxy được cung cấp cho não. Điều này có thể gây ra cảm giác đau đầu và chóng mặt.

Chóng mặt

Cũng do áp lực máu tác động lên não, bạn có thể cảm thấy chóng mặt hoặc mất cân bằng khi bị huyết áp cao. Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đến việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày.

Mệt mỏi

Việc huyết áp cao làm giảm lượng máu và oxy được cung cấp cho các cơ quan, dẫn đến tình trạng mệt mỏi và căng thẳng. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi mãn tính và không có nguyên nhân rõ ràng, hãy đi khám để kiểm tra huyết áp.

Đau ngực

Khi huyết áp cao, tim phải làm việc nặng hơn để đẩy máu đi qua các thành động mạch co lại. Điều này có thể gây ra đau ngực và khó thở. Nếu bạn bị đau ngực kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, hãy đi khám để kiểm tra tim mạch.

Xem thêm:  Tiền sản giật và huyết áp cao khi mang thai mà mẹ bầu cần lưu ý

Khó thở

Áp lực máu lên lưỡi sống cũng có thể làm cho hợp mạch chủ (aorta) bị co lại, làm giảm lượng máu được bơm từ tim đi đến các cơ quan. Điều này có thể dẫn đến khó thở và suy tim.

Mờ mắt

Việc huyết áp cao làm giảm lượng máu và oxy được cung cấp cho mắt, dẫn đến tình trạng mờ mắt và rối loạn thị lực.

Rối loạn thị lực

Các triệu chứng về thị lực khi bị huyết áp cao có thể bao gồm mất khả năng nhìn đêm, tăng cường ánh sáng và chói mắt. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng này, hãy đi khám để kiểm tra thị lực và tình trạng huyết áp của mình.

Tiểu đêm

Với những người già và những người có bệnh tim mạch, huyết áp cao có thể dẫn đến tình trạng tiểu đêm vì không thể kiểm soát được lượng nước trong cơ thể.

Đau nhói ở ngực

Các triệu chứng về tim mạch như đau nhói ở ngực cũng có thể xuất hiện khi bị huyết áp cao. Nếu bạn có triệu chứng này, hãy đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Chảy máu mũi

Huyết áp cao cũng có thể làm cho các mạch máu nhỏ bị vỡ trong mũi, dẫn đến chảy máu mũi. Đây là một trong những biểu hiện thường gặp ở trẻ em bị huyết áp cao.

Buồn nôn và nôn mửa

Nếu bạn bị huyết áp cao kéo dài, cơ thể sẽ có phản ứng để cố gắng giảm áp lực máu. Điều này có thể dẫn đến buồn nôn và nôn mửa.

Triệu chứng huyết áp cao ở nam và nữ có khác nhau không?

Triệu chứng huyết áp cao ở nam và nữ thường không khác nhau. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ có nhiều khả năng bị đau đầu, chóng mặt và mệt mỏi hơn nam giới khi bị huyết áp cao. Ngoài ra, các triệu chứng này ở nữ giới còn có thể được gia tăng khi mang thai hoặc trong thời kỳ mãn kinh.

Xem thêm:  Nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh lên tăng xông

Huyết áp cao khi nào thì nguy hiểm?

Huyết áp cao được coi là nguy hiểm khi đạt đến mức 140/90 mm Hg hoặc cao hơn. Theo các chuyên gia, huyết áp càng cao, nguy cơ biến chứng càng lớn. Các biến chứng nguy hiểm của huyết áp cao bao gồm:

  • Đau tim và suy tim
  • Đột quỵ
  • Suy thận
  • Thủy đậu (viêm mạch máu thận)
  • Mù lòa
  • Bệnh tim mạch

Bên cạnh đó, những người có huyết áp cao cũng có nguy cơ cao hơn để phát triển các bệnh liên quan đến đường huyết như tiểu đường và bệnh về thận.

suy tim

Những yếu tố làm tăng nguy cơ huyết áp cao

Mặc dù chưa rõ ràng về nguyên nhân chính xác gây ra huyết áp cao, nhưng các yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

  • Tuổi tác: Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn để mắc bệnh huyết áp cao. Điều này có thể do quá trình lão hóa làm giảm độ dẻo dai và tính linh hoạt của các mạch máu.
  • Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao: Những người có chỉ số BMI cao (trên 25) có nguy cơ cao hơn để bị huyết áp cao. Điều này có thể do sự tích tụ mỡ trong cơ thể làm tăng áp lực máu lên mạch máu.
  • Lối sống không lành mạnh: Việc ăn nhiều muối, ít rau xanh, ít vận động và hút thuốc lá đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ huyết áp cao.
  • Di truyền: Các nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ giữa di truyền và bệnh huyết áp cao. Nếu có thành viên trong gia đình bị huyết áp cao, bạn cũng có nguy cơ cao hơn để mắc bệnh.
  • Bệnh tật khác: Một số bệnh như tiểu đường, bệnh thận và bệnh tim mạch có thể làm tăng nguy cơ bị huyết áp cao.

Nguồn tin: Tổng hợp